vun Marlou Lessing

Vör 250 Johr — dat is en Tiedpunkt in en langen Stroom vun Tied, un eerst de feerne Tokumst warrt wiesen, woneem de henföhrt. Vör 250 Johr also hebbt ehmolige Kolonisten en niegen Staat utropen mit en Verfaten, de för dormalige Tieden över de Maten modern weer. (Hüüt kunnen se dor mal wedder düt un dat updaten, wüllt se avers nich.) "Amerika" nöömt sik sülvstbewusst de Naschoon, de hüüt Boortsdag hett, man dat is eentlich de Naam vun en ganzen Duppelkontinent. Dat Boortsdagskind maakt sik geern beten grötter, as dat bi ganz junge Minschen ja ok so is. Blievt wi mal lever bi "USA".

1492 woor de Duppelkontinent vun Europäers wedder-entdeckt — en poor teihndusende Johr tovöör harrn Minschen ut Asien dat al opfunnen, vun Noord na Süüd besiedelt un hunnerte Naschonen un Kulturen grünnt. Naschonen un Kulturen, de hüüt verswunnen sünd — wieldat en niege Schicht Inwannerers dat Rebett för sik beansprookt un mit Gewalt övernahmen hett un dor Staaten grünnt hett, dorünner de USA. Gewalt is en Thema, dat de junge Naschoon USA wiederhen bleven is.

Ja, de junge Naschoon. In't ole Eurasien sünd 250 Johr doch en Klacks. Mennig Völker un Kulturen hier hebbt so'n lange Geschicht, dat 250 Johr as gistern laat. De mehrsten Geschichts-Vertellsels fangt in en vörmoderne Tied an, ahn schreven Belege, as Legenden, de as lütte Beken ut dat Gries vun de Vörtied opduukt un langsam to stetige Strööm vun vertellte un opschreven Geschicht wasst. So'n Legende hebbt de USA as Naschoon nich; allens ut ehr Anfangstied is dokmenteert un beleggt. Man de Minsch lengt na Legenden, un so buut se sik welk. In de USA sünd dat t.B. de Legenden vun'n Willen Westen un vun de Grünnervadders as Frieheitskämpers. De Wohrheit is wied bitterer: De Kolonisaschoon vun'n Westen is de Geschicht vun den Völkermoord an de indigenen Völker — de "Indianers". Un de Grünnervadders wulln för sik twoors Frieheit, man se weern Slaavenhollers; un dat duur ok noch lang, bet de Slaaveree afschafft woor. Düsse twee Uur-Gewaltdaten an ehrn Anfang gaht nich weg; se wüllt oparbeidt un mitnahmen warrn in de Tokumst. Düütsche weet dat, wi hebbt Völkermoord in uns Geschicht, un dat is för jümmers.

Man de Naschoon is noch so jung! Meist eerst in de Pubertät. Orr sogor in't eerste Trutzöller. Un se hebbt doch al veel Godes beschickt — den Kolonialismus besiegt, niege Standards för Demokratie sett un sooo veel kulturelle Wellen in de Welt rutschickt! Dor kann sik ok de Welt to düt Bortsdagskind beglückwünschen. De Leevde vun de US-Amerikaners to ehr Land ist denn ok groot, liekso as ehr Stolt dorop. Düsse unbraken Naschonaalstolt is sünnerlich för uns Düütsche so wunnerlich antosehn, naiv, jung un jichtenswie anrögen. Man dat Land is ja ok so jung; mennig Lekschoon vun de Geschichte töövt noch op ehr. Een dorvun — wo licht de Demokratie verlaren gahn kann un woans Faschismus opkient — lehrt se jüst.

Mit de Tied warrt dat Land opwussen warrn; ik hööp, se överwinnt denn ok de Bangnis, de sachs ut den gewaltsamen Anfang stammt. Bangnis is de Grund, dat sik enkelte Börgers bet an de Tähn bewaffnet; Bangnis is de Grund, dat se sik mit dat zigfach starkste Militär jümmers noch nich stark noog föhlt. Dat se glöövt, een müss un kunn allens dwingen. Mit'n Foot opstampt as dat grote Baby, dat se nu to'n Baas wählt hebbt — düsse Wahl lett as en Anfall vun Trutz gegen de Komplexität vun de Wirklichkeit un de velen fienen Nuancen, de dat Denken so lästig maakt... "Fröher", so denkt de Naschoon, "hett dat doch ok klappt, wi hebbt uns düt Land hier eenfach nahmen! Woso schall dat Rezept nich ok gegen lästige Fakten un Wetenschap funscheneern?" Natüürlich behollt de Fakten jümmers de Bavenhand. Man doröver hett sik dat Land gewaltig terstreden. Wenn se sik nich versöhnt, kaamt se nich op de Fööt. Un Versöhnen is jüst dat, wat nich mit de Hau-Ruck-Wies geiht.

De Welt mutt tosamenwassen, wenn se de sülvstverschüllten Rutfeddern vun de Tokumst bestahn schall. För de Geschicht sünd 250 Johr en Klacks, man för uns Minschen löppt de Tied. Wi bruukt de USA, unsen Liddmaat in de Völkerfamilie, de eerste moderne Naschoon. Wi köönt bloots tosamen vörangahn. Dörüm helpt wi dat Bortsdagskind, de 250 Karsen utpuusten, knuddelt sünnerlich de plattsnacken US-Amerikaners ganz dull, seggt "Hartlich Glückwünsch! Op de neegsten 250!" un langt ehr de Hand för den gemeensamen Weg in de Tokumst!